Wade Wikkelgoed en resomeren Nederland

Resomeren in Amsterdam?

Ontwikkelingen omtrent resomeren

Er komt een nieuwe uitvaartwet – dat wil zeggen een wet met een aantal wijzigingen op de bestaande Wet op de Lijkbezorging (Wlb). Dat is al vaker gebeurd in het verleden, maar deze keer zullen er waarschijnlijk wel een aantal belangrijke wijzigingen in komen te staan. Naar verwachting zal de wijziging in 2024 plaatsvinden. Dat is veel later dan verwacht – maar de politiek is weerbarstig. Een belangrijke toevoeging zal zijn dat resomeren mogelijk wordt. Maar wordt resomeren ook mogelijk in Amsterdam?

Wade voor resomeren

Kort geleden was ik naar een bijeenkomst en vouwtraining van lijkwaden georganiseerd door Wikkelgoed, leverancier van waden en baren. Altijd leuk ook om collega’s te ontmoeten. Nog een keer het vouwen van een wade trainen, is altijd goed. Nu ging ik er niet zozeer naartoe vanwege de vouwtraining, maar vooral omdat ik nieuwsgierig was naar de ontwikkelingen in producten die om resomeren mogelijk maken. Een uitvaartkist of baar zoals we die nu kennen, zijn namelijk niet bruikbaar in een resomator. Synthetische stoffen, kunststof, katoen, papier, verf en bloemen zijn ook niet afbreekbaar bij een resomatie. Wol, leer en zijde daarentegen wel.
Bij deze ontwikkelingen om resomeren mogelijk te maken, werkt Wikkelgoed nauw samen met het bedrijf dat de resomatoren levert. En ja, tijdens de bijeenkomst konden we de wade en baar zien die zij inmiddels hebben ontwikkeld. Wade en baar WikkelgoedDe wade en de baar zijn beide van Nederlands wol uit het Groene hart gemaakt. Die wol wordt ook lokaal gewassen en geweven. Duurzaam dus en bruikbaar in de resomator. De stokken van de baar worden bij inbreng uiteraard verwijderd.

Resomator in Amsterdam

Na de presentatie heb ik een poosje gesproken met Vincent van Leest – de ambassadeur in Nederland van Resomation, het bedrijf dat resomatoren levert. Ik vroeg hem of hij wist of resomeren in Amsterdam ook mogelijk zal zijn in de toekomst. Hij vertelde dat in het uitvaartcentrum aan de Zaaiersweg een resomator zal komen te staan. Dit uitvaartcentrum van PC Uitvaart is sinds begin 2021 gesloten. Toevallig fietste ik er laatst langs en zag dat het er erg verlaten bij ligt. Goed dus dat dit gebouw weer in gebruik gaat worden genomen.

Resomeren in Nederland

Inmiddels staat er wel al een resomator in Den Haag – bij Nieuw Eykenduynen. Allebei in de Randstad dus. Op mijn vraag of er ook plannen zijn voor de rest van Nederland, vertelde hij dat er ook waarschijnlijk resomatoren komen in de crematoria die het Franse bedrijf Funecap heeft overgenomen van DELA. Ik weet niet welke dat precies zijn, maar ga ervan uit dat deze enigszins verspreid over Nederland liggen.
Totdat de nieuwe uitvaartwet is aangenomen in de Tweede en Eerste Kamer – waarschijnlijk medio 2024 – zullen de resomatoren in ieder geval nog stilstaan.

Amsterdam, 21 juli 2022

Lees verder:
Het coronavirus en een uitvaart

Uitvaart en het coronavirus

Een overlijden, het coronavirus en besmette nabestaanden

Met het risico dat alles wat ik nu schrijf (donderdag 13 maart in de middag) over het coronavirus en de gevolgen voor een uitvaart al achterhaald is op het moment dat ik dit blog plaats, schrijf ik toch een bericht hierover. Er verschijnen veel berichten over de besmettelijkheid van het coronavirus. Als iemand door het coronavirus is overleden, worden vooralsnog dezelfde (beschermende) hygiënemaatregelen aangehouden als bij leven. Als uitvaartondernemer kan je echter ook in aanraking komen met mogelijk besmette nabestaanden.

Het laatste nieuws

U volgt het nieuws, maar ik doe dit vooral ook met betrekking tot berichtgeving over de uitvaartbranche.
Als er aanvullende informatie bekend is, zal ik dit hier plaatsen. Het laatste nieuws staat bovenaan.

Noot:

Overleg is er met alle medewerkers van ziekenhuizen en vervoersbedrijven en overledenenverzorgers. Ook met medewerkers van begraafplaatsen, crematoria of eventuele andere locaties zal natuurlijk vooraf overleg zijn over mogelijkheden en helaas onmogelijkheden.
Kleine afscheidsdiensten en geen mogelijkheid voor een condoleance blijft naar verwachting tot nader bericht algemeen beleid.

Site RIVM, vragen en antwoorden over zorgverlening na overlijden
Lees meer over COVID-19 en overlijden

Openbaring en verzorging.

Openbaring thuis is nog steeds mogelijk, ook als het coronavirus de oorzaak van overlijden is.
De verzorging zal nu wel altijd zonder nabestaanden gebeuren. Het risico om besmet te worden via een overledene die met het virus besmet was, wordt steeds kleiner. Zoals nu bekend is, is het risico voor besmetting door de overledene na koeling al na een dag afgenomen.

Het risico voor besmetting door naasten, met name die in aanraking zijn geweest met iemand met het coronavirus, is er dan nog wel steeds.
Mede hierdoor is het algemene beleid nu dat het niet meer mogelijk is om mee te rijden in de staatsie-auto en rijden er geen volgauto’s meer.

Week 12 (16-22 maart:

Up-date 16 maart 2020 (10.00 uur): PC Uitvaart bericht het volgende: Bijeenkomsten – ook die met minder dan 100 personen – zijn niet meer toegestaan. Kleine plechtigheden tot 30 personen kunnen gewoon plaatsvinden. 
PC organiseert het afscheid in een grotere ruimte waar we de stoelen verder uit elkaar kunnen zetten. Het afscheid zal plaatsvinden in een grote aula (waar ruimte is om voldoende afstand te houden). Condoleances zijn niet meer mogelijk, rouwbezoeken wel. Er wordt geen eten en drinken geserveerd. De Familiesuites blijven gewoon open.

Up-date 16 maart 2020 (13.00 uur):

Algemene richtlijn is dat afscheidsdiensten in uitvaartcentra uit niet meer dan 30 personen mogen bestaan. Aanwezigheid is niet voorbehouden aan directe familiebanden.
Voor rouwbezoek en condoleancebezoek gelden dezelfde restricties. Hierbij wordt gevraagd om een onderlinge afstand van 1,5 meter te houden. Om het risico voor besmetting te beperken, zullen er na de dienst geen condoleances meer mogelijk zijn. (ook niet zonder drankjes). Daarnaast zullen uitvaarten veelal telefonisch en per mail besproken worden. De site van het RIVM is hierop momenteel nog niet aangepast.

Week 11 (9-15 maart:

Up-date 13 maart 2020: site RIVM, vragen en antwoorden over zorgverlening na overlijden
NB. de pagina is niet geheel bijgewerkt naar de laatste maatregelen. Zo staat er bijvoorbeeld nog dat er niet meer dan 100 mensen aanwezig mogen zijn. Dit is per  verlaagd op 16 maart naar 30 personen. De link naar de pagina met meer informatie over het virus en overlijden werkt niet. In de volgende regel werkt deze wel:Lees meer over COVID-19 en overlijden
Up-date 15 maart 2020 (20.30 uur): Zorgvlied en begraafplaats Aalsmeer bericht het volgende: Gezien de sluiting van de horeca, is het niet meer mogelijk om een condoleances te laten plaatsvinden. Afscheidsdiensten blijven vooralsnog wel mogelijk voor kleinere gezelschappen. In ieder geval een gezelschap van minder dan 100 personen, maar het is ook mogelijk dat kleinere gezelschappen zijn toegestaan.
Up-date 15 maart 2020: Gezien de sluiting van horecagelegenheden is het niet meer mogelijk om op een dergelijke locatie afscheidsdiensten te organiseren.


Vervolg blog
Onduidelijkheid in het begin

Naast berichten uit Italië, was het isoleren van een dorp in Spanje na een begrafenis begin maart wellicht een van de eerste berichten dat veroorzaakte dat meer mensen zich zorgen begonnen te maken over gevolgen voor een uitvaart. De onduidelijkheden werden ook groter, maar in de loop der tijd ook kleiner. Door de striktere maatregelen worden de mogelijkheden en onmogelijkheden ook duidelijker.

Berichten van begraafplaatsen

Deze week ontving ik van verschillende begraafplaatsen berichten van de maatregelen die zij nemen. De maatregelen richtten zich met name op de condoleances.
Mededelingen over te nemen hygiënische maatregelen in de omgang met elkaar, vooral tijdens een condoleance. Werknemers van begraafplaatsen/crematoria die geen hand meer geven. In het algemeen regelmatig handen wassen en/of het gebruik van handgel.
Ook informatie ten aanzien van de catering, dat zo lang mogelijk afgedekt blijft of het gebruik van een prikkertje in de snacks.
Sinds gisteren was daar het bericht dat grote bijeenkomsten van meer dan 100 personen niet meer zijn toegestaan. Een belangrijk gegeven is dat mensen die de symptomen hebben, niet bij een condoleance aanwezig kunnen zijn.
Juist bij een emotionele gebeurtenis als een uitvaart is dit allemaal natuurlijk ingrijpend.

Wat te doen bij overlijden door het coronavirus?

Als u belt in verband met een overlijden, dan zal ik (en elke uitvaartondernemer) nu specifieker vragen waaraan de overledene is gestorven. Maar ook of er nabestaanden zijn die symptomen van het coronavirus hebben. Bij een overlijden door het coronavirus zullen er beschermende maatregelen zal een overledenenverzorger / uitvaartondernemer beschermende maatregelen moeten nemen. Hierdoor zal het contact ook hier minder persoonlijk zijn. Per situatie zullen we bespreken of en wanneer een eventueel gewenste thuisopbaring of rouwbezoek mogelijk is. Er zal misschien ook extra contact zijn met de GGD of de (huis)arts nodig zijn voor overleg. Hoe en of een laatste verzorging kan worden gedaan, alles zal wat uitgebreider besproken moeten worden.

Een ander afscheid

Een afscheid zal er nu en de komende tijd sowieso anders uitzien dan u zich had voorgesteld. Een kleiner gezelschap misschien, een afscheid met meer afstandelijkheid. Misschien komen er mensen uit voorzorg niet naar het afscheid, of kunnen er mensen door ziekte niet aanwezig. Per keer zal bekeken en besproken worden wat de wensen en de mogelijkheden (nog) zijn.

Online streamen van een dienst

Opnames en/of foto’s van de uitvaart zijn bijna altijd mogelijk, zodat hier later gezamenlijk naar gekeken kan worden.
Online streamen van een dienst biedt de mogelijkheid dat mensen via internet gelijktijdig thuis kunnen meekijken. Dit kan door een extern bedrijf worden gedaan. Indien een afscheid in een aula plaatsvindt, dan moet dit bij de meeste ook door een extern bedrijf gebeuren.
Bij De Nieuwe Ooster, De Nieuwe NoorderCrematorium Laren  en Begraafplaats en Crematorium Westerveld  is dit sowieso al mogelijk.

Amsterdam, 13 maart 2020

Blog over natuurbegraafplaatsen

Natuurbegraafplaatsen in Nederland

Begraven in de natuur - natuurbegraafplaatsen in Nederland

Er komen steeds meer natuurbegraafplaatsen in Nederland.
Inmiddels heb ik een aantal keren een natuurbegraafplaats bezocht. Met name de rust en de natuur spreken mij erg aan.
Daarnaast vind ik ook een mooi gedachte dat een overledene (of de urn met de as) wordt begraven en verder tot in de eeuwigheid met rust wordt gelaten.
Maar wat is dat nu eigenlijk, een natuurbegraafplaats?

Natuurbehoud en -onderhoud

Een natuurbegraafplaats is een plek waar het behoud of de ontwikkeling van de natuur een rol speelt.
Sommige natuurbegraafplaatsen in Nederland zijn een samenwerking met Stichting Nieuwe Natuur en Natuurmonumenten. Andere zijn initiatieven van particulieren, organisaties of stichtingen.

Het is een andere manier van afscheid nemen op een natuurbegraafplaats

Begraven in de natuur is een andere manier van afscheid nemen van een overledene.
Over het algemeen is er voor de dienst, de begrafenis en het samenzijn een dagdeel (3 tot 4 uur) beschikbaar op een natuurbegraafplaats .
De meeste natuurbegraafplaats liggen, vanuit de Randstad gezien over het algemeen wat verder weg. Daardoor kan voor een andere wijze van vervoer worden gekozen - bijvoorbeeld de uitvaartbus.
In Noord-Holland is in 2020 bij Alkmaar natuurbegraafplaats Geestmerloo geopend.
Veel mensen zijn geïnteresseerd in natuurbegraafplaatsen. Er ontstaan op 'gewone' begraafplaatsen dan ook steeds vaker 'natuurbegraafplaatsen'. Het begraven gebeurt hier wel op een natuurlijke en duurzame manier, maar het aantal jaren grafrust en kosten zijn toch vaak anders dan bij reguliere natuurbegraafplaatsen.
Voorbeelden van deze natuurlijke begraafplaatsen zijn:

Natuurbescherming

Op een natuurbegraafplaats gelden ook andere afspraken, mede om de natuur te beschermen.
Zo staan er geen traditionele gedenkstenen, maar ligt er vaak een boomschijf op een graf. De boomschijf vergaat na een aantal jaren en ook de graven gaan op termijn op in de natuur. Verder is het gebruik van natuurlijke materialen (voor kleding, urn, baar of uitvaartkist) een voorwaarde.
Men kan op natuurbegraafplaatsen een overledene begraven in een uitvaartkist of op een (draag)baar en omhuld in een lijkwade. Daarnaast is het mogelijk een urn met de as van de overledene een mooie plek te geven in de natuur.

Eenmalige kosten voor een graf

Begraven is in de regel duurder dan cremeren. De prijzen voor begraven op een natuurbegraafplaats verschillen.
Gemiddeld zijn de eenmalige kosten tussen € 3.750,- en zo'n € 5.000,-. Dit bedrag hoeft dus maar één keer te worden betaald.
Verlenging is daarna niet meer nodig.
Het begraaftarief (het delven van het graf) is meestal rond de € 600,-.
Vrijwel op elke natuurbegraafplaats is een mooi ruimte om een dienst of condoleance te houden. Een ruimte waar men ook meestal ruim te tijd heeft en krijgt voor het afscheid nemen. Er is ook vaak een boskapel - een ruimte buiten - waar een afscheid of condoleance kan plaatsvinden.

Geschiedenis

In 1955 - het jaar dat ook cremeren werd gelegaliseerd - werd de eerste natuurbegraafplaats in Nederland opgericht: Natuurbegraafplaats Westerwolde in Assel (gemeente Hoog Soeren).
In 1991 werd in Engeland natuurbegraven geïntroduceerd door het Britse Natural Death Centre. Het idee hierachter was het gebruik van afbreekbare materialen (kleding, uitvaartkist of urn). Ook was er geen gedenksteen, maar was de natuur het levend monument.
Bijna vijftig jaar later vonden deze initiatieven in Nederland navolging. In 2004 werd natuurbegraafplaats Bergerbos in Limburg geopend. Inmiddels zijn er een twintigtal natuurbegraafplaatsen in Nederland. In de komende jaren zal nog een aantal natuurbegraafplaatsen in gebruik worden genomen.

Natuurbegraafplaats Koningsakker

Afgelopen week ontving ik een nieuwe editie van de nieuwsbrief van natuurbegraafplaats Koningsakker (nabij Arnhem).
Natuurbegraafplaats Koningsakker werd op 31 augustus 2019 geopend en ligt bij Abdij Koningsoord.
De zuster Trappistinnen die in de abdij leven, behoren tot de Orde van de Cisterciënzers. Dit is een eeuwenoude kloosterorde die zich toelegt op stilte en gebed, arbeid en een sobere levensstijl. De zusters leven in nauwe verbinding met de natuur. Op de site is te lezen dat de verbondenheid van een natuurbegraafplaats met een contemplatief klooster een primeur is voor Europa.

Andere natuurbegraafplaatsen in ontwikkeling

Naast natuurbegraafplaats Koningsakker, zullen de komende tijd in Overijssel en in Zuid-Holland natuurbegraafplaatsen worden geopend.

Overzicht natuurbegraafplaatsen in Nederland

Drenthe:
Friesland: 
Gelderland: 
Groningen: 
Utrecht: 
Limburg: 
Brabant:
Noord-Holland:
Overijssel:
Zuid-Holland: 

Amsterdam, 5 augustus 2019

Meer informatie:

Andere meningen over natuurbegraven:
Blog over uitvaartkosten in het nieuws en uitvaartwensengesprek

Een uitvaartwensengesprek geeft rust

Over een uitvaartwensengesprek en uitvaartkosten

De laatste tijd heb ik steeds vaker zogenoemde uitvaartwensengesprekken.
Dat kan zijn voor de uitvaart van de persoon zelf waarmee ik een afspraak heb of van een familielid. Ik juich deze gesprekken alleen maar toe.
Hoe lastig het ook kan zijn om tot zo’n gesprek te besluiten – eigenlijk geeft een uitvaartwensengesprek alleen maar rust.

Hoe je het ook wendt of keert, in de regel moeten er een aantal dingen worden geregeld na een overlijden.
Natuurlijk wordt een uitvaart ook zonder wensengesprek geregeld, maar na een overlijden komt er – naast het afscheid nemen van een dierbare – van alles af op nabestaanden.
Een uitvaartwensengesprek geeft rust aan iemand zelf omdat hij/zij dan weet dat er dingen op papier staan voor de nabestaanden.
Aan nabestaanden geeft een uitvaartwensengesprek rust omdat zij dan weten wat hun dierbare gewenst zou hebben wat dan kan helpen bij de te maken keuzes.

Daarnaast wordt bij een offerte ook duidelijk of een beschikbaar bedrag van een of meerdere uitvaartpolissen en/of de spaargelden de uitvaartkosten dekken. Daarna kan weer worden bekeken of de wensen misschien aangepast moeten worden, maar er wordt natuurlijk niets vastgelegd, bij wie dan ook. Bij een wensengesprek is daar de tijd en de rust voor en dat wordt ook als zeer prettig ervaren.

Uitvaartkosten in het nieuws – geen voorstander van online kostenberekeningen

De toename van uitvaartwensengesprekken komt misschien ook doordat – meestal de hoogte van de – uitvaartkosten steeds vaker in het nieuws zijn.
Het is goed dat erover wordt gesproken, want dat schept alleen maar duidelijkheid.
Er komen ook online steeds meer mogelijkheden om uitvaartkosten te berekenen, maar ik ben geen fan ben van online kostenberekeningen. Deze online ‘tools’ zijn te algemeen.

‘Een standaard, nette uitvaartkist’

Wil je ‘een standaard, nette kist’, is bijvoorbeeld een vaak voorkomende vraag.
Ik denk dat de meeste mensen hierop ‘ja’ zullen antwoorden, niet wetende wat dit dan voor soort kist is.
Ik ga er ook vanuit dat mensen bij een ‘houten uitvaartkist’ denken: ‘hout? Alle kisten zijn toch van hout? En dat zal dan wel een stuk duurder zijn. Nee hoor, doe mij maar gewoon een kist.’
In een gesprek vertel ik dan bijvoorbeeld dat met een dergelijke uitvaartkist, eigenlijk altijd een spaanplaten uitvaartkist met een fineerlaagje wordt bedoeld.

Ook een rouwbezoek in een uitvaartcentrum kost overal niet even veel. Een 24-uurskamer ook niet. Rouwvervoer ook niet. En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Nee, van online kostenberekeningen ben ik geen voorstander.

Grote lijnen of gedetailleerd

Bij sommige mensen is het gesprek uitgebreid en komen ook details aan de orde, bij anderen gaat het meer om de grote lijnen. Wil je thuis opgebaard worden, wil je niet dat er rouwbezoek mogelijk is. Vind je een uitvaartkist goed of gaat de voorkeur uit naar een wade en een baar? Wil je begraven worden of gecremeerd?
Een gesprek gaat ook over het leven dat hij of zij leidt of heeft geleid, omdat dit mij ook misschien op ideeën brengt.
Hoe gedetailleerd een wensengesprek is – het is natuurlijk nooit in beton gegoten zeg ik altijd. In een uitvaartwensenboekje is het dan ook goed om op te schrijven of deze keuze heel belangrijk voor je is of niet.

Informeer nabestaanden (de opdrachtgever)

Wel belangrijk is, vind ik, dat diegene waarvan je wilt dat die de uitvaart gaat regelen (de opdrachtgever) hiervan op de hoogte is en ook weet waar belangrijke informatie te vinden is. Daarnaast heb ik in mijn uitvaartwensenboekje op de eerste twee pagina’s ruimte gemaakt om deze informatie op te schrijven. Dan gaat het om informatie over uzelf en bijvoorbeeld de gegevens van de huisarts, een uitvaartpolis of een notaris.

Kijk ook eens op de pagina wat kost een uitvaart (begrafenis of crematie), om al enig inzicht te krijgen in mogelijke kosten en mogelijkheden en op de pagina over uitvaartverzekeringen voor meer informatie over soorten uitvaartverzekeringen en de vrijheid in de keuze voor een uitvaartondernemer.

Wensengesprek?

Bel of mail voor een gratis kennismakingsgesprek waarin we globaal je/uw wensen en mogelijkheden kunnen bespreken.
Een uitgebreider wensengesprek is ook mogelijk en kost € 95,-. We ontmoeten elkaar dan twee of drie keer.
Dan maak ik één of meerdere offertes op naar aanleiding van jouw/uw wensen of die van je/uw dierbare.

Download het wensenboekje van Atente uitvaartbegeleiding en noteer de keuzes voor jezelf, maar ook ter informatie voor anderen.
Klik en lees ervaringen van andere nabestaanden met Atente uitvaartbegeleiding.

Een onafhankelijk gesprek over (uw) uitvaartwensen – zonder verplichtingen om Atente uitvaartbegeleiding bij een overlijden te bellen. Er is namelijk altijd vrije keuze voor een uitvaartondernemer. 

Amsterdam, 22 juli 2019

Algemene informatie – online – over uitvaartkosten:

Consumentenbond
Nibud

Blog Atente over afscheid nemen van overledene op locatie

Een afscheid op locatie

Locatie voor een afscheid – anders dan een aula

Eerder heb ik al een blog geschreven over een afscheid in een kerk, in plaats van een afscheid in een aula.
Je hoeft niet religieus te zijn om een afscheid in een kerk te laten plaatsvinden.
Voor diegenen die een (meer algemene) locatie voor een afscheid zoeken, zijn er ook andere afscheidslocaties.

Waar kwam de overledene vaak of voelen de nabestaanden zich prettig?

Er is natuurlijk op zich niets mis met een afscheid in een aula van begraafplaats of crematorium, maar wil je als nabestaande een persoonlijk invulling van een afscheid, dan is een afscheid op een andere locatie mogelijk.
In mijn uitvaartwensenboekje staan achterin een aantal linken naar locaties en ook op mijn site zijn er enkele te vinden. Er zijn natuurlijk meer locaties. Er is altijd een mogelijkheid om te informeren op een plek waar de overledene vaak kwam – of waar de nabestaanden zich prettig voelen. Dit kan in een theater zijn, een café, een sportkantine of bijvoorbeeld een repetitieruimte waar de overledene altijd zong.

Neem contact op met de locatie

Het is aan te raden om bijtijds contact op te nemen met de beheerder om te vragen of het mogelijk is een afscheidsdienst daar plaats te laten vinden.
Wees erop voorbereid en heb er begrip voor dat de eigenaar van een locatie een condoleance prima vindt, maar niet wil (zelf of voor de medewerkers) dat de overledene wordt opgebaard.
Houd daarom ook altijd een alternatief in gedachten, indien de locatie niet beschikbaar is.

Informeel

Bij een afscheid op een andere locatie dan een aula, ontstaat ook vaak een andere sfeer.
Nabestaanden zijn ook sneller geneigd om een andere invulling aan een afscheid te geven. De sfeer is vaak informeler.
Daarnaast wordt meestal een prijs berekend voor een dagdeel (4 uur).
De gekozen ruimte kan ook geschikt zijn voor meer of juist minder genodigden, of is gelegen in een bepaalde omgeving.
Daarom: denk eens aan een andere locatie dan een aula.

Amsterdam, 12 juni 2019

Voorbeelden van andere locaties dan een aula voor een afscheid of condoleance:

In en rond Amsterdam:
Bos:
  • 6 – 60/150 personen- Het Boshuis (naast het openluchttheater in het Amsterdamse Bos)
  • 40 – 200 personen – De Schaapskooi, Dr. Albert Schweitzerweg 1, 3744 MG Baarn
Strand/Duinen/Dicht bij zee:
Blog over wade als alternatief voor een uitvaartkist

Gehuld in een wade

Een uitvaartkist hoeft niet - een baar en wade is een zacht alternatief

Afgelopen weekend (13 april 2019) heb ik in de Oranjekerk in Amsterdam een informatiemiddag georganiseerd over de (lijk)wade.
Er is steeds meer te lezen over de dood en de uitvaartbranche en meestal lees je over het gebruik van een uitvaartkist. Maar wist je dat het bijvoorbeeld ook mogelijk is om een baar te gebruiken en in een lijkwade gehuld te worden?
Dit is dus een alternatief voor een uitvaartkist.
Een wade of lijkwade is een grote doek waarin een overledene wordt gewikkeld.
Een wade-deken, een baarkleed of afscheidskleden leg je over de overledene of over de kist.

Aanraakbaar

Liggend op een baar en gehuld in een wade is een dierbare aanraakbaar. Niet alleen omdat de overledene zichtbaarder is dan wanneer hij of zij in een uitvaartkist ligt, maar ook omdat de stof uitnodigt om aan te raken.
Natuurlijk is het mogelijk om een eigen lievelingsdeken, -sprei of -dekbedhoes te gebruiken als wikkeldoek of wade, maar er worden ook hele mooie waden gemaakt.
Lijkwaden of gedenkwaden zijn bijvoorbeeld gemaakt van wol (vilt), linnen, bamboe, zijde of hennep.
Makers hebben elk een verhaal achter hun ontwerp en hun manier van werken. De ontwerpen kunnen sober zijn, maar ook heel sierlijk of kleurrijk.

Informeren en inspireren

Ik wil mensen op een onafhankelijk wijze informeren en inspireren. Over allerlei onderwerpen maar op deze informatiemiddag heb ik de focus gelegd op waden en gedenkdekens en enkele makers gevraagd om hun waden te laten zien en voelen.
Bezoekers hebben in de Oranjekerk uitgebreid gesproken met makers, die op hun beurt met passie vertelden over hun werk en de ontwerpen en de stoffen die gebruiken.
Voor bezoekers was het ook meteen een mogelijkheid om de Oranjekerk van binnen te zien. De Oranjekerk is tevens een prettige locatie voor een afscheidslocatie

Ook geïnteresseerd in een wade?
Dan volgen hier sites van enkele makers van waden:
Te koop, maar ook huur mogelijk bij
Baren en waden

Bij het gebruik van een lijkwade, wordt meestal een baar gebruikt in plaats van een uitvaartkist.
Een baar, opbaarplank of draagbaar zijn verschillende benamingen die aan een baar worden gegeven. De meeste uitvaartkistenmakers en makers van waden verkopen ook een opbaarplank of een draagbaar.

Toch nog enkele andere contactgegevens:

Amsterdam, 18 april 2019

Blog over een Afscheid in een kerk

Afscheid in een kerk

Een kerk als afscheidslocatie

De meeste mensen kiezen voor een uitvaart (afscheidsdienst en condoleance) op een bepaalde begraafplaats.
Dan kan natuurlijk mooi zijn, maar er is ook andere mogelijkheid: een afscheid op locatie.
Was uw dierbare bijvoorbeeld sportief of lid van een vereniging dan kun je bijvoorbeeld ook informeren of er in een kantine of zaal van de vereniging een bijeenkomst gehouden kan worden.
Wees erop voorbereid en heb er begrip voor dat de eigenaar van een locatie een condoleance prima vindt, maar niet wil (zelf of voor de medewerkers) dat de overledene is opgebaard.
In dit blog bespreek ik een andere locatie, namelijk een afscheid in een kerk. Geïnteresseerd in een andere afscheidslocatie dan een kerk? Lees dan mijn blog over ‘Een afscheid op locatie’.

Persoonlijk afscheid

Voor een afscheid in een kerk hoef je helemaal niet religieus te zijn om daar een uitvaartdienst te laten plaatsvinden.
Een kerk is vaak een mooie, rustige ruimte waar je afscheid kunt nemen precies op zo’n manier zoals je dat zelf wilt.
Het grote voordeel is dat er over het algemeen minder tijdsdruk is omdat de kerk meestal voor een dagdeel wordt gehuurd. Een dagdeel is dan drie of vier uur.

Informele sfeer

Kerken zijn er alle soorten en maten.
De kosten voor een dagdeel voor een kerk – waar kleine gezelschappen, maar vaak tot 250 of 400 genodigden kunnen zitten – zijn over het algemeen tussen de € 350,- en € 600,-.
Dat is, zeker voor het aantal uren, een stuk goedkoper dan een aula.
Bovendien zijn lang niet alle aula’s van begraafplaatsen geschikt voor 250 (zittende) mensen.

Wat mij betreft gaat het niet alleen om de kosten – want er is ook een mogelijke keerzijde – maar vooral om een meer informele sfeer.

Aandachtspunten

Omdat het afscheid op een locatie plaatsvindt en de begrafenis of crematie misschien op een andere dag plaatsvindt, maakt een rouwauto meestal een extra rit. Dit kan ook betekenen dat de overledene een dag extra in een uitvaartcentrum verblijft. Het kan ertoe leiden dat deze kostenposten uiteindelijk dus wat hoger worden.
Op een locatie moet wel vaak materiaal apart worden gehuurd – maar de basisvoorzieningen zijn over het algemeen gewoon inbegrepen.
Een ander pluspunt is dat het over het algemeen mogelijk is om de catering naar eigen inzicht te verzorgen.

Begrafenis of crematie mogelijk op een andere dag

De daadwerkelijke begrafenis kan op een andere dag en in een kleiner gezelschap plaatsvinden.
Indien een crematie zonder bijzijn van nabestaanden plaatsvindt – dit wordt ook wel een technische crematie genoemd – dan geldt een goedkoper tarief. Een dergelijke crematie is wel aan bepaalde tijdstippen gebonden. Natuurlijk gaat dit altijd op afspraak waardoor nabestaanden weten wanneer de crematie plaatsvindt.

Voor een persoonlijke invulling van een afscheid is een kerk zeker een optie om te overwegen.

Amsterdam, 25 januari 2019

Voorbeelden van kerken:

PKN kerken waaronder bijvoorbeeld de Oranjekerk,  Tweede van der Helststraat 1-31073 AE Amsterdam
– de Oosterkerk, Kleine Wittenburgerstraat 1, 1018 LS Amsterdam
– de Muiderkerk, Linnaeusstraat 37, 1093 EG Amsterdam
– Er zijn ook kerken die door Stadsherstel worden beheerd

Blog over keuze uitvaartmuziek

Uitvaartmuziek Top-100 of eigen keuze?

Uitvaartmuziek

Net voor de zomer bezocht ik een symposium over muziek bij een uitvaart, georganiseerd door de Funeraire Academie. Voor de mensen buiten de uitvaartbranche, ja, deze academie bestaat echt.
Op de site van de academie staat: ‘De Funeraire Academie is een platform waar wetenschap en uitvaartbranche elkaar vinden in gedeelde academische interesse rondom dood, gedenken en uitvaartcultuur. De Funeraire Academie bevordert en structureert die ontmoeting.’

Een aantal keren per jaar bezoek ik een lezing, bijeenkomst of workshop. Ter lering en inspiratie. Dit symposium ‘De uitvaart. Daar zit muziek in.‘ genaamd, ging dus over muziek. Of de ludiek bedoelde titel nu echt zo leuk is, kan je over twisten, maar met mijn achtergrond – ik heb ooit muziekwetenschap gestudeerd – wilde ik daar natuurlijk heen.

Muziek als ritueel

De rol van muziek is door de eeuwen heen veranderd. Klonken er vroeger treurgezangen of dodenmarsen, tegenwoordig worden er allerlei soorten muziek gedraaid of live gespeeld tijdens een afscheidsdienst. Natuurlijk zijn er afscheidsdiensten die een meer rituele vorm hebben waarbij soms wel en soms juist niet naar muziek wordt geluisterd. Denk daarbij aan Katholieke afscheidsdiensten, Creoolse, Islamitische of Joodse uitvaarten.
Tijdens dit symposium werd uitgegaan van een algemeen westerse afscheidsdienst in een aula van een begraafplaats of crematorium.

Muziek is sfeerbepalend

Er werd stilgestaan bij de vraag hoe muziek wordt gekozen. Luisterde de overledene naar bepaalde muziek en is dat bepalend. Of is de muziekkeuze van de nabestaanden doorslaggevend. Er was een pleidooi voor live muziek of samen zingen tijdens een dienst, maar ook was er de constatering dat popmuziek steeds meer wordt gespeeld tijdens uitvaarten. Welke keuze er ook wordt gemaakt, het is sfeerbepalend. Muziek brengt herinneringen boven, zorgt voor emotie en verbindt.

Welke muziek?

Ik weet niet of u weleens hebt nagedacht over muziek tijdens uw eigen uitvaart?

Tijdens mijn opleiding voor uitvaartbegeleider moesten we onze wensen voor onze eigen uitvaart opschrijven. De meesten hadden dit al weleens gedaan. Ik ook – jaren geleden al. De muziek die ik toen had opgeschreven was een weerspiegeling van mijn leeftijd en de periode, maar toch kon ik daar nog wel achterstaan.

Met Spotify en YouTube kan je allerlei soorten muziek vinden. Soms hoor ik iets op de radio of bij een concert en dan voeg ik het aan mijn lijstje toe. Mijn tip is om ze een keer achter elkaar af te spelen. Zo kwam ik erachter dat het ritme en de toonsoorten van de muziek op mijn favoriete muzieklijst wel erg veel met elkaar overeenkwamen. Ik ben toen verder gaan zoeken en gaan sorteren. Maar ook samen zingen en live muziek staan hoog op mijn wensenlijst. Er ontstaat dan wel een heel andere sfeer.

De zon scheen laatst toen ik Everywhere you go, always take the weather with you hoorde van Crowded house.  Een beetje gedateerd, maar ik bedacht me dat dit wel iets is om mee te eindigen – niet zo somber en het blijft in je hoofd zitten.
Terwijl ik dit blog schrijf, luister ik nog eens naar mijn eigen muziekkeuze en begin meteen weer te twijfelen – want wat als de zon niet schijnt? In ieder geval gaat mijn voorkeur wel uit naar iets aanstekelijks.

Uiteindelijk laat ik de keuze aan mijn nabestaanden wat en of er gedraaid of gedaan wordt. Het is een leidraad, net als alle andere uitvaartwensen die ik heb opgeschreven.

Amsterdam, 17 september 2018

Informatie op internet:

Terugblik symposium uitvaart en muziek
Artikel van de NOS over het symposium
Databank scripties van Museum Tot zover

Download:

het wensenboekje van Atente en noteer wensen, voor uzelf maar ook ter informatie voor anderen.

Blog Atente - Over resomeren en andere alternatieven.

Resomeren, cryomeren en composteren.

Over resomeren en andere alternatieven

Meer te kiezen in de toekomst.

Onlangs was in het nieuws dat een meerderheid van de Tweede Kamer resomeren wil toestaan.
Tegenwoordig wil een meerderheid van de mensen zich laten cremeren. Daarom staat men misschien wel open voor deze nieuwe vormen van lijkbezorging, zoals dat officieel heet.

Cremeren zoals we dit nu kennen, werd eigenlijk nog niet eens zo heel lang geleden gelegaliseerd.
In 1913 opende eerste crematorium zijn deuren in Nederland op Begraafplaats en Crematorium Westerveld, maar pas sinds 1955 is cremeren wettelijk toegestaan. Sinds de legalisatie is de keuze voor cremeren gestaag toegenomen.
Cremeren wordt nu algemeen geaccepteerd en een meerderheid van de mensen wil zich laten cremeren.

Wat is resomeren?

Resomeren is een soort cremeren maar volgens onderzoek milieuvriendelijker, daarom noemt men resomeren ook wel bio- of watercrematie.
Bij een resomatie wordt het lichaam van een overledene niet verbrand, maar opgelost in verwarmd water met kaliumhydroxide.
Wat overblijft na vermaling is – net als bij een crematie – as of poeder van de botten.
Net als bij een crematie blijven protheses in tact en haalt men deze uit de as.
De opbrengsten hiervan zullen neem ik aan, ook gedoneerd gaan worden aan het Vaillantfonds.

Meer keuze, veilig voor mens en milieu

Naast de milieuaspecten vinden de voorstanders het vooral belangrijk dat er meer te kiezen is.
Wellicht dat emotie ook meespeelt: water klinkt toch iets vriendelijker dan de vlammen van een oven. Alhoewel het oplossen van een lichaam eigenlijk helemaal niet vriendelijk aandoet.

Opmerkelijk vind ik in ieder geval ook de opmerking in 2010 van de Schotse uitvinder en biochemicus Sandy Sullivan.
Een van de redenen voor zijn zoektocht naar alternatieven voor lijkbezorging is, dat in Groot-Brittannië de grond wordt vervuild door formaldehyde. Tsja, als balseming – zoals daar inderdaad vaak gebeurt – dan is dat inderdaad ook een goede reden.
Nederland kent deze traditie van het balsemen van een overledene niet.
Lichte balseming (thanatopraxie) is pas sinds 2010 toegestaan.

Aandacht voor milieu in de uitvaartbranche 

Tegenwoordig neemt in Groot-Brittannië het aantal balsemingen wel af, heb ik begrepen.
Daarnaast zijn er tegenwoordig ook formaldehyde-vrije produkten op de markt. Deze produkten gebruikt men in Nederland ook meestal bij de thanatopraxie. Maar goed dat is weer een ander onderwerp.
De milieu- en veiligheidsaspecten hebben in Nederland bij de Tweede Kamer de doorslag gegeven om resomeren in de toekomst toe te staan. Hopelijk gaat men de wet breed opstellen, zodat de wet niet iedere keer tekstueel moet worden aangepast na stemming in de Tweede (en Eerste) Kamer. In verschillende landen in de wereld doet men de laatste tijd namelijk onderzoek naar alternatieve wijzen van lijkbezorging.

Alternatieven

Ondertussen kunt u zich alvast voorbereiden op nog een andere keuze: het cryomeren ook wel composteren.
In België is de wetgeving daar al bijna op aangepast.
En o ja, de bouw van de elektrische oven schiet ook al op.
Waar gaat uw voorkeur naaruit?

Amsterdam, 25 juli 2018
Lees ook mijn blog met meer informatie over resormeren/watercremeren van 8 oktober 2021

Informatie op en van het internet
Tijdlijn berichtgeving resomeren:

2010:
Eerste berichtgeving resomeren en milieuaspecten
 Uitvinder resomeren aan het woord
2014 / 2015: rapporten:
Rapport TNO over milieuaspecten resomeren
Rapport Rijksoverheid over draagvlak resomeren
Eind 2016:
mail bevolkingsonderzoek in opdracht van Ministerie van Binnenlandse zaken voor onderzoek draagvlak voor resomeren
Januari 2018:
rapport TU Delft 
NOS, berichtgeving en uitleg 
Januari/februari 2018:
Vragen en antwoorden ministerie – officiële bekendmaking overheid 
Juni 2018:
RTL Nieuws bericht over kamermeerderheid

Algemene informatie:

Wat is resomeren en cryomeren
Alternatieven bij uitvaart
Berichtgeving in België over resomeren en composteren
Site met informatie over resomeren
Algemene informatie over cryomeren (vriesdrogen)
Informatie over het Vaillantfonds

Cryomeren /Composteren:

Site van de onderzoekers van cryomeren
Site van de onderzoekers van composteren

Elektrische oven:

Berichtgeving RTV-noord over elektrische oven
Technisch nieuwsblad bericht over elektrische oven

Blog Atente over uitvaartverzekeringen - Geregeld! Of toch niet?

Eigen uitvaart – geregeld?!

Maar wat is er geregeld voor de eigen uitvaart?

Laatst gaf ik informatie over uitvaartbegeleiding in het algemeen en Atente uitvaartbegeleiding in het bijzonder.
Verschillende mensen hadden als eerste reactie: ‘Ik heb het al geregeld hoor!’.
Maar wat is er geregeld voor de eigen uitvaart?

Uitvaartverzekering

Toen ik daarop inging, bleek dat er eigenlijk werd bedoeld dat er een uitvaartverzekering is.
Wat de verzekering inhoudt weet men eigenlijk vaak niet goed.
In goed vertrouwen is een verzekering afgesloten waarbij vaak sprake is een pakket in natura.
Natura betekent dat je er een dienst of verschillende diensten ervoor retour krijgt. Maar alles in zo’n pakket is standaard: een afspraak met een uitvaartleider, een dienst in de eigen aula van de verzekeraar of op een begraafplaats waarmee afspraken zijn gemaakt, een standaard uitvaartkist (meestal van spaanplaat met een fineerlaagje), rouwvervoer, de laatste verzorging, de akte van overlijden en 50 kaarten.
Je denkt dat je het al geregeld hebt, maar let op!
Dit basisbedrag wordt sowieso in rekening gebracht. Of je de diensten of producten nu afneemt of niet en voor alle andere dingen moet worden bijbetaald.

Altijd vrij in de keuze voor een uitvaartonderneming

Uitvaartverzekeringen bestaan al sinds de 17e eeuw en zijn in het leven geroepen om mensen fatsoenlijk te kunnen begraven. In de loop der eeuwen zijn vele vormen van uitvaartverzekeringen ontstaan.
Veel verzekeringen lijken gelieerd aan ondernemingen, waardoor men er vanuit gaat dat als je een verzekering bij hen hebt afgesloten, je door deze onderneming ook automatisch de uitvaart moet laten regelen.
Veel mensen weten niet dat je ALTIJD vrij bent in de keuze voor een uitvaartondernemer.
Bij een naturaverzekering heeft het kiezen voor een andere ondernemer wel gevolgen voor de hoogte van het uit te keren bedrag – maar meestal verdien je dat terug bij een kleine onderneming. Bijvoorbeeld omdat er lagere prijzen worden (door)berekend.
Bij een geldverzekering kan je het geld vrij besteden en dat betekent sowieso keuzevijheid.
Waarom zou je uit financieel opzicht dan kiezen voor een kleine onderneming?

Provisie of kostprijs?

Grote uitvaartondernemingen berekenen altijd een opslag (provisie) bovenop de kostprijs van producten. Voor een uitvaarkist kan de provisie soms behoorlijk oplopen van een paar honderd tot soms wel duizend euro.
Deze provisies zijn dus eigenlijk een verscholen inkomsten. Is dat erg?
Ik vergelijk het altijd met een restaurant: stel je eens voor dat je bij een restaurant bij binnenkomst zeg € 50,- betaalt, dan wil je toch ook niet nog een keer het bedrag betalen dat drie keer over de kop is gegaan voor  een fles wijn?
Atente (en veel kleine uitvaartondernemingen) berekent de kostprijzen door. Daarnaast ontvangt de klant ter informatie en controle de facturen bij de eindafrekening.

Waarom kiezen voor een kleinschalige uitvaartondernemer?

– een uitvaartondernemer die kleinschalig werkt neemt écht de tijd voor je,
– is onafhankelijk en
– wijst (eerder) op alternatieven die bij de overledene of de familie/nabestaande(n) passen.
Persoonlijke begeleiding betekent bij een kleine ondernemer contact van mens tot mens,
– een kleine ondernemer berekent meestal geen provisie en
– de uiteindelijke prijs valt vaak lager uit.

Volg je hart

Hoe je reageert op een sterfgeval is bij iedereen anders.
Er is tegenwoordig heel veel te kiezen bij de organisatie van een uitvaart. Belangrijk is om je hart te volgen maar als je helemaal onvoorbereid bent, kan het lastig zijn om dan opeens een keuze te (moeten) maken.
Het is daarom goed om je eventuele uitvaartverzekering nu al eens goed door te lezen – wat wordt er nu eigenlijk geboden en wat zijn de mogelijkheden?
Schrijf belangrijke zaken op – bespreek een keer met familie of vrienden waar alles ligt en eventueel wat je wenst. Het is heel makkelijk om te denken: ik heb een verzekering en de nabestaande(n) beslissen maar wat zij willen. Een overlijden komt vaak onverwacht – en dan moet er opeens van alles worden besloten. Als nabestaanden in ieder geval weten waar informatie in huis te vinden is, geeft dat al heel veel rust.
Dan kan je pas echt met gerust hart zeggen: ‘Ik heb het al geregeld, hoor!’

Tip: download het wensenboekje van Atente en noteer de keuzes voor jezelf maar ook ter informatie voor anderen.
Tip: Kijk op de pagina wat kost een uitvaart om inzicht te krijgen in mogelijke kosten.

Wensengesprek?

Bel of mail voor een gratis kennismakingsgesprek waarin we globaal je/uw wensen en mogelijkheden kunnen bespreken.
Een uitgebreider wensengesprek is ook mogelijk en kost € 95,-. We ontmoeten elkaar dan twee of drie keer.
Dan maak ik één of meerdere offertes op naar aanleiding van jouw/uw wensen of die van je/uw dierbare.

Atente uitvaartbegeleiding – Judit Meijer: 06 289 73 389 / info@atente.nl
of neem contact op via het digitale contactformulier

Amsterdam, 8 maart 2018